گوشت شتر مرغ

مقالات

اخیراً تولید و تکثیر شترمرغ در ایران بصورت سازمان یافته ای در حال گسترش می باشد .گوشت شترمرغ از نظر مشخصات کشاورزی از گوشت سایر حیوانات متفاوت است .از خصوصیات دیگر شترمرغ نداشتن چربی و سالم بودن آن است و به راحتی از استخوان و نسوج دیگر جدا می شود .اگرچه از نظر رنگ قرمز و طعم مشابه گوشت گوساله می باشد ولی به نرمی گوشت جوجه بوده و فیبر های عضلانی آن کوتاه می باشد .مصرف گوشت شتر مرغ در کشورهای فرانسه و بلژسک به صورت گسترده و در ایتالیا و هلند به میزان کمتر شروع شده است .با این حال در کشور های اروپایی مانند انگلستان ، دانمارک ، آلمان ، ایرلند و سوئد که پرورش این حیوان به صورت پراکنده و در مزارع کوچک می باشد ، بازار بالقوه ای را به خود اختصاص داده و در کانادا نیز مصرف گوشت شتر مرغ به خوبی آغاز شده است .بیشترین گوشت از شتر مرغ گردن آبی زیمباوه به دست می آید .حدود دو سوم گوشت متعلق به 10 عضله اصلی می باشد که از آنها می توان قطعات بزرگ استیک به دست آورد .به خاطر دارا بودن مشخصات خوب و کیفیت عالی این گوشت به قیمت های گران در بازار های جهانی فروخته می شود . علاوه بر گوشت اعضای دیگر شتر مرغ مانند قلب ، جگر ، پیش معده و سنگدان از کیفیت بالایی برخوردار بوده و گردن و نخاع در مناطق خالی از اهمیت بیشتری برخوردار است .این گوشت نسبت به سایر انواع گوشت نرم تر بوده و به علت طعم خاص و خوشمزه آن نیازی به آماده سازی طولانی و استفاده از ادویه جات تند را ندارد .از تفاوت های دیگر گوشت شتر مرغ پایین بودن سطح چربی آن و وجود اسید های آمینه و اسید های چرب غیر اشباع به میزان مناسب در آن است .مقدار چربی گوشت شتر مرغ بسیار پایین بوده ( 2 – 1 درصد ) و به علت بالا بودن اسید لینو لینیک در تغذیه های رژیمی و درمانی می توان از آن استفاده نمود .میزان کلسترول خوب ( HDL ) بالا بوده ( 62 – 60 در صد ) و کسترول بد ( LDL ) در آن پایین می باشد .گوشت شترمرغ حاوی مقادیر بسیار زیادی پروتئین و آهن بالا و عناصری مانند روی ، منیزیم و ویتامین های ، B و نیاسین می باشد .ضمناً نزیت مهمتری نیز گوشت شتر مرغ دارد که تا کنون از طریق مصرف گوشت آن هیچگونه بیماری انگلی در مقایسه با گوشت خوک و گوساله به انسان انتقال داده نشده است .با توجه به خواص غذایی و رژیمی و مناسب بودن ترکیبات شیمیایی گوشت شتر مرغ برای ورزشکاران ( به خصوص شنا گران ، دوچرخه سواران ، وزنه برداران ، دوندگان ماراتن و ورزشکاران حرفه ای ) و دوران نقاهت و کودکان توصیه می شود .بعلاوه برای بیماران قلبی ، فشار خون بالا و رژیم های تغذیه ای و خانم های باردار توصیه می شود .

* اطلاعاتی در مورد شترمرغ :

1. پوست شترمرغ : پوست شترمرغ ماده دارای رنگی متغیر بین خاکستری تیره یا روشن است و رنگ پوست شترمرغ نَر آبی تیره براق می باشد .در طول فصل های جفت گیری رنگ پویت در اطراف منقار و دور چشم ها در نَر های جوان تا حد قرمز و روشن متغیر است .در حال حاضر چرمشترمرغ با ارزش ترین محصول صادراتی قمست جنوب افریقا می باشد .معمولاً شتر مرغ عایی که سن آنها بین 14 – 16 سال و دارای پوستی با مساحت 25/1 متر مربع هستند ، برای کشتار انتخآب می شوند .

 

* تخم شترمرغ :

تخم شترمرغ بیضوی شکل بوده و در حدود 150 میلیمتر طول و 120 میلیمتر پهنا دارد و دارای وزنی در حدود 15/1 کیلوگرم می باشد و در مقایسه با تخم مرغ حدود 25 برابر یک تخم معمولی می باشد .

 

* ترکیب گله شترمرغ :

نسبت ترکیب گله به صورت دو شترمرغ ماده با یک شترمرغ نر می باشد و این سه شترمرغ یک واحد تولیدی را به وجود می آورند .در کشور ما با توجه به آب و هوای ایران و شرایط محیطی بهترین ترکیب گله پنج تایی و هشت تایی می باشد .

 

* تغذیه شترمرغ :

شترمرغ به عنوان یک حیوان علف خوار تک معده ای محسوب می شود و بهترین غذا و غنی ترین غذای آن یونجه می باشد و در ترکیب غذایی آن می توان از ذرت دانه ای ، یونجه خشک ، پودر استخوان، پودر ماهی ، منو کلسیم فسفات و نمک استفاده نمود .قابل ذکر است که تغذسه نادرست موجب بروز مشکلات متعددی در جوجه های جوان و همچنین سبب انسداد روده و بد شکلی پاها و گرسنگی می شود.

 

* بررسی شترمرغ از لحاظ اقتصادی :

پرورش شتر مرغ از لحاظ اقتصادی اهمیت فراوان دارد و به دلیل سود آور بودن آن روز به روز به تعداد علاقه مندان به پرورش این پرنده افزوده می شود .خرید و فروش محصولات شترمرغ از قبیل جوجه شتر مرغ ، تخم شترمرغ ، چربی ، پَر ، پوست و گوشت پرنده به صورت تجارت جهانی در آمده است .

 

* مقایسه اقتصادی شتر مرغ با گاو :

مقایسه شترمرغ با گاو از نظر اقتصادی به این صورت می باشد که گاو در طی دوره 607 روز یکگوساله 250 کیلویی به دنیا می آورد .در صورتی که یک شترمرغ در طی دوره 405 روز تعداد 40 قطعه جوجه شترمرغ به دنیا می آورد که این تعداد 1800 کیلو گرم گوشت ، 50 متر مکعب چرم و 33 کیلوگرم پَر گرفته می شود .

 

مدیریت و مشخصات ویژه:

شترمرغ یکی از بزرگترین پرندگان جهان محسوب می‌شود با طول قامت 43/2 الی 74/2 متر با 90 الی 135 کیلوگرم وزن. نرها معمولاً به سادگی جابجا می‌شوند ولی در فصل جفتگیری کمی وحشی و خشن هستند. دو ماده و یک نر را بعنوان یک واحد تولیدی و یا تریو می‌دانند (از سن سه تا چهل سالگی) پنج تریو در یک چراگاه به وسعت نیم هکتاری قابل نگهداری می‌باشند. انتظار می‌رود که در هر تریو 120 الی 200 تخم در سال تولید گردد که با یک مدیریت تا 80 درصد قابلیت جوجه‌آوری دارند. مدیریت این پرندگان آمیخته‌ای است از نشخوارکنندگان و پرندگان، این در حالی است که شترمرغها اساساً علف‌خوار بوده ولی با دو معده و یک سنگدان و پیش معده ولی بدون چینه دان. پرنده بالغ می‌تواند بخوبی در مقابل بیماریها مقاوم باشد و مرگ تنها در اثر تصادفات بروز نماید.

ایجاد ضایعات در پا:

معمولاً جوجه شترمرغها تا دو ماهگی مدیریت ویژه‌ای را می‌طلبد. آنها به عوامل استرس‌زایی چون بیماری و حرارت بسیار حساس هستند. نوع تغذیه در مرحله رشد نقش بسیار مهمی برای کیفیت تخمها و جوجه‌های جوان دارد.

تغذیه جوجه‌های جوان با پروتئین بالا در هفته نخست مشکلاتی را در پاها ایجاد می‌کند. این مسئله ممکن است مربوط به مدیریت و ژنتیک باشد. جوجه‌هایی که با تلاش خود از پوسته تخم خارج شوند بقای بهتری نسبت به آنهایی که با دست انسان خارج می شوند، نشان می دهند. بستر جوجه‌های جوان به توجه خاصی نیاز دارد. بلعیدن سنگ ریزه‌ها، شن و قطعات ریز چوب باعث مسدود شدن پیش معده و سنگدان شده و هراز گاهی سبب مرگ آنها می‌گردد.

جوجه شترمرغ هر ماه حدود 30 سانتیمتر رشد می‌کند که بعد از سه ماه به وزنی حدود 5/12 تا 15 کیلوگرم می‌رسد و در عرض یک سال وزنی حدود 90 تا 120 کیلوگرم را بدست می‌آورند و بعد از این مدت آماده روانه شدن به کشتارگاه می‌گردند. برای تکثیر بایستی 18 الی 30 ماه از عمرشان گذشته باشد.

وجه تسمیه شترمرغ:

نام Ratite که ریشه لاتین دارد اولین بار برای پرندگان بزرگی که قدرت پرواز نداشته و دارای سینه پهنی بوده یعنی فاقد استخوان سینه و دونده خوبی محسوب می‌شدند گرفته شده است. سایر گونه‌های سینه پهن شامل Emu ها و Cassowary که مربوط به استرالیا بوده وKiwi ها مربوط به نیوزیلند می‌باشند.

نام شترمرغ از ریشه یونانی آن Struthio camelus گرفته شده و ریشه لاتین آنStruthocamelus می‌باشد.

واژه Camelus یعنی شترمانند یا بعبارتی مرغ‌شترسان که بیان کننده موجودی است با گردن دراز و چشمانی برجسته با مژگانی نسبتاً بلند و جثه‌ای بزرگ و با قابلیت زندگی در بیابانهای گرم و سوزان.

گونه‌های Struthio شامل چهار زیرگونه به شرح زیر می‌باشند:

1.Struthio camelus australis

مربوط به آفریقای جنوبی

2. camelus camelus Struthio

مربوط به آفریقای شمالی

3. camelus massaicus Struthio

مربوط به شرق آفریقا

4. camelus molybdophanes Struthio

مربوط به سومالی و اتیوپی

شترمرغ نر در سنین بلوغ دارای گردنی دراز و پرهای زینتی است و ماده آن دارای پر زینتی به رنگ خاکستری است. شترمرغ از سن چهار ماهگی به بعد بتدریج صاحب پرهای زینتی می‌شود. ماده‌ها کمی زودتر از نرها به سن بلوغ می‌رسند که حدود دو سالگی است.

امروزه آفریقا بیش از 70 درصد بازار شترمرغ جهان را به خود اختصاص داده است ولی با این وجود در مناطقی چون آمریکا (مرکزی، جنوبی، شمالی)، استرالیا، اروپا و سایر نقاط خاور دور و آسیا بازار تولید و فروش آن روبه گسترش است.

زمان کشتار اقتصادی شترمرغ در 9 ماهگی است که نه تنها پوست نرم وخوبی را در این هنگام تولید نموده بلکه حدود 40 کیلوگرم گوشت سالم با حداقل کلسترول را عرضه می نماید. گوشتشترمرغ نسبت به ماهی و بیشتر ماکیان پرورشی کلسترول کمتری دارد.

بازار گوشت شترمرغ:

بازار گوشت شترمرغ درجهان به سرعت رو به گسترش است است و می رود تا جانشین مصرف سایر گوشتهای قرمز در جهان گردد.

بازار پوست:

با توجه به شکل و شمائل ویژه، پوست این پرنده در دوره های خاصی هواداران بسیاری دارد و هم اکنون نیز محصولات بدست آمده از پوست آن با قیمتهای گزافی در بازارهای جهانی به فروش می رود.

 

به هر حال توجه داشته باشید که پیش از دست زدن به هر کاری تمامی جوانب را در نظر گرفته و سپس اقدام کنید و با این روش احتمال موفقیت خود را افزایش دهید.

 

برچسب‌ها, , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید

سیزده + نه =