روشهای مقابله با کانیبالیسم در گله طیور

مقالات

همدیگرخواری در گله طیور

عوامل دخیل در پدیده کانیبالیسم و یا همدیگرخواری در ماکیان و روشهای مقابله با آن

 

موارد بسیار زیادی گزارش شده که در آن مرغ ها، بوقلمون ها، قرقاول ها و بلدرچین ها پر و گوشت یکدیگر را تا حد مرگ کنده اند. این پدیده که کانیبالیسم و یا همدیگرخواری طیور نامیده می شود؛ می تواند خسارات اقتصادی بسیاری به بار آورده و آسایش گله را به هم بزند. اولین رفتار کانیبالیستی، به راحتی در گله تبدیل به عادت شده و همه گیر می شود و به همین دلیل لازم است که به سرعت متوقف گردد.

همدیگرخواری در پرندگان شامل کشیدن پرها، نوک زنی به انگشتان و سر و کندن بال ها و دم می باشد. پیشگیری از این رفتار برای هردوی انسان و پرنده، راحت تر از درمان است.

عوامل مؤثر در رفتار کانیبالیستی پرندگان:

فاکتورها و شرایط مدیریتی بسیاری وجود دارند که همه به عنوان عوامل دخیل و یا مرتبط با شیوع همدیگرخواری در میان پرندگان شناخته می شوند. برخی از این عوامل عبارتند از:

جمعیت زیاد پرندگان

کمبود فضای آبخوری، دانخوری و لانه ها

ناآرامی، تشویش و هیجان بیش از حد گله (می تواند مرتبط با نوع و نژاد پرنده باشد)

کمبود و یا نبود جیره غذایی

نوردهی نامناسب (معمولاً نور بسیار زیاد)

وجود پرندگان فلج و ناتوان در گله

استرس ناشی از انتقال پرندگان از محلی به محل دیگر و یا انجام برخی تغییرات مدیریتی ضروری

تخمگذاری مرغ ها بر روی زمین به جای تخمگذاری در لانه و یا قفس

پرندگان ترسو در گله که به حد کافی آب و غذا دریافت نمی کنند

نگه داشتن پرندگان با رنگها و سنین مختلف در کنار یکدیگر. هر پرنده ای با رنگ مغایر با گله بیشتر در معرض چنین تهاجماتی قرار خواهد داشت و باید از سایرین جدا شود. همچنین می توان برای پرندگان با رنگ ها و سنین مختلف گله های جداگانه تشکیل داد.

دماهای محیطی بسیار بالا

خراشیدگی ها و پارگی های موجود بر سطح بدن طیور که می تواند بصورت تصادفی و یا ناشی از جفتگیری باشد.

بیماری ها، علی الخصوص در صورتی که سیستم عصبی را تحت تأثیر قرار دهند.

بدجنسی ذاتی برخی از پرندگان

معمولاً ترکیبی از این عوامل دست به دست هم داده و باعث شیوع پدیده همدیگرخواری طیور می شوند؛ که برخی از این فاکتورها غیرقابل تصحیح می باشند. بعنوان مثال برخی پرنده ها به صورت ذاتی و بنابر عوامل وراثتی عصبی و پرخاشگر هستند و هیچ راه حلی نیز جهت رفع این مشکل وجود ندارد. کنترل دما نیز هزینه بر و در برخی مواقع غیر ممکن می باشد. شناسایی و تشخیص کمبود ویتامین ها و یا بیماریها نیز گاهاً بسیار مشکل بوده و تشخیص چنین مشکلاتی بسیار زمان بر خواهد بود، بطوریکه قبل از تشخیص کامل احتمالاً پرندگان یکدیگر را از پای در خواهند آورد!

بدتر این که در صورت شیوع رفتار کانیبالیستی، حتی با وجود تصحیح برخی شرایط بازهم این رفتار می تواند ادامه پیدا کند. وقتی این عادت در میان پرندگان شروع شود؛ دیگر برای تعویض روشهای مدیریتی خیلی دیر خواهد بود. شاید آزاردهنده ترین چیز درباره کانیبالیسم این باشد که با وجود به کارگیری روشهای مدیریتی تقریباً کامل و بی نقص، بازهم احتمال دارد که پرندگان چنین رفتاری را از خود بروز دهند. بنابراین پیشگیری از همدیگرخواری طیور تنها با استفاده از روشهای مدیریتی و مراقبت کامل از پرندگان ممکن نمی باشد.

توقف کانیبالیسم پرندگان:

متدهای مختلفی در رابطه با حل این مشکل مورد بحث قرار گرفته و به اجرا درآمده اند که برخی از آنان عبارتند از:

عینک ها و یا گیره های مخصوصی که بر روی نوک پرندگان نصب می گردند

اعمال ترکیبات ضد نوک زنی (انواع تجاری مانند گریس اکسل) بر روی جراحات

جداسازی پرندگانی که نوک زنی می کنند

کاهش سطح روشنایی جهت کاهش فعالیت پرندگان

مشغول نگه داشتن پرندگان:

قرار دادن شیر نیمه جامد و یا تکه های کشک در اطراف سالن و یا آغل؛ تا پرندگان با خوردن آن مشغول شوند.

آویختن سبزیجات سبز برگ دار در آغل برای پرندگان تا با نوک زدن به آن سرشان گرم شود.

پخش نمودن تکه های علوفه در آغل و یا سالن بصورت روزانه

بیرون بردن پرندگان

ریختن دانه های کوچک در بستر عمیق تا پرندگان به کند و کاو دانه ها مشغول شوند.

تغییرات در رژیم غذایی – غذاهایی که نوک زنی در پرندگان را کاهش می دهند.

حذف نواحی که در معرض تابش شدید و مستقیم نور آفتاب قرار دارند.

نوک چینی طیور:

تمامی این تکنیک ها به تنهایی و یا به صورت ترکیبی بر روی برخی گله ها مؤثر بوده اند. هرچند تنها راهی که اثر مداوم و همیشگی در توقف کانیبالیسم پرندگان دارد، روش نوک چینی طیور می باشد. سایر روشها گاهی اوقات موفق عمل کرده و گاهی اوقات نیز با شکست مواجه می گردند بطوریکه شما قادر به پیش بینی اینکه آیا هریک از این متدها در مورد گله طیورتان مؤثر هستند یا نه؟!؟ نخواهید بود.

عینک ها و گیره های مخصوص که بر روی نوک پرندگان نصب می گردند نیز از لحاظ تأثیرگذاری پس از روش نوک چینی در رده دوم قرار دارند. این ابزار به راحتی در دسترس نبوده و همیشه سازگار با سایز نوک پرندگان نمی باشند. با در نظر گرفتن هزینه، میزان سختی، ناسازگاری و راحتی و آسایش پرندگان، روش نوک چینی طیور معمولاً متد بهتری است.

استفاده از ترکیبات ضد نوک زنی در محل جراحات پرندگان آسیب دیده حتی در صورتیکه پرندگان نوک چینی شده باشند در توقف شیوع کانیبالیسم مؤثر خواهد بود.

پیشگیری:

اگرچه پدیده کانیبالیسم حتی می تواند گریبان گیر گله هایی با عالی ترین سیستم مدیریتی نیز شود، اما به خوبی ثابت شده که هرچه مدیریت پرورشی بهتر باشد، احتمال بروز چنین مشکلاتی نیز کمتر خواهد بود. بنابراین اولین قدم در برنامه کنترل کانیبالیسم، اعمال روشهای مدیریتی صحیح و کارآمد و دقت و مراقبت کامل از پرندگان است.

پرورش پرندگان در محیطی با سطح روشنایی پایین، به صورت مداوم آنان را تا حد زیادی از نوک زنی بازخواهد داشت. همچنین لازم است طیور در مکانی با سیسم تهویه مطبوع مکانیکی و بدون پنجره نگهداری شوند تا امکان کنترل کامل سطح روشنایی و تأمین آسایش پرندگان فراهم باشد. هر چند حتی با وجود کنترل کامل میزان روشنایی سالن باز هم مواردی از همدیگرخواری پرندگان گزارش شده است. سطح روشنایی پایین سالن معمولاً با روش نوک چینی طیور ترکیب شده و جهت پیشگیری از همدیگرخواری در گله اعمال می گردد.

برچسب‌ها, , ,

پاسخ دهید

5 × دو =