دلایل مرطوب شدن بستر و روش های جلوگیری از آن

مقالات

پیشگیری از رطوبت بستر طیور

دلایل مرطوب شدن بستر و روش های جلوگیری از آن:

 

جهت دستیابی به ماکزیمم پتانسیل تولید طیور گوشتی مدیریت محیط سالن مرغداری ضروری است. یکی از معیارهای اساسی محیط مناسب برای پرندگان، حفظ صحیح بستر می باشد.

سیستم های گرمادهی و تهویه ی سالن باید به طور مداوم تحت کنترل و نظارت قرار  داشته باشند تا مقادیر رطوبت موجود در بستر کنترل شده و بستر ترد و خشک بماند. اگر مقادیر رطوبت افزایش یافته و بستر نم و مرطوب گردد، پرندگان همواره مجبور به زندگی و رشد بر روی یک سطح نمناک، لغزنده و چسبنده خواهند بود.

این مناطق مرطوب بیشتر در نزدیکی ظروف آبخوری که نشتی دارند،نیپل ها (پستانک های مخصوص آبخوری طیور)، تغارهای آبخوری و مانند آن یافت می شوند. بستر موجود در این نقاط باید بطور مداوم زیر و رو شده، (بوسیله ی چنگک) شیار داده شده و یا جایگزین گردد تا از حادتر شدن مشکل جلوگیری بعمل آید.

اگر کیفیت بستر در حد مطلوبی حفظ نگردد، حجم های بسیار بالای باکتری و روند رو به رشد شرایط غیر بهداشتی می توانند منجر به تولید گاز (از جمله آمونیاک)، افزایش حشرات علی الخصوص مگس ها، آلوده شدن پرهای طیور، جراحات کف پای پرندگان، کبودی و یا تاول سینه شوند. در صورتیکه پرندگان تحت چنین شرایط ضعیفی پرورش داده شوند لاشه ی آنان در کشتارگاه دارای کیفیت کمتری خواهد بود.

در صورتیکه سالن پرورش طیور گوشتی به خوبی مدیریت شود، رطوبت بستر در حالت نرمال بین 25 الی 35 درصد خواهد بود. بستری که به درستی مدیرت شده و مقادیر رطوبت موجود درآن در حد قابل قبولی حفظ شود در صورتی که هیچ بیماری و یا سایر مشکلات مربوط به پرورش و تولید بیماری به وجود نیاید، می تواند دوباره مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین بستری که با رطوبت اشباع شده باید در فاصله ی زمانی بین خروج یک گله و ورود گله ی جدید تعویض گردد. دلایل مختلفی برای مرطوب شدن بستر وجود دارند. با استفاده از تعدادی از روشهای کنترلی می توان از بروز مشکلات جلوگیری نمود.

فضولات آبکی:

اسهال در طیور می تواند ناشی از تغذیه و یا عناصر و عوامل عفونی باشد.  مصرف بالای مواد معدنی پتاسیم، سدیم، منیزیم، سولفات یا کلراید می تواند منجر به مصرف بسیار زیاد آب و در نتیجه تولید فضولات آبکی گردند. در صورت مواجهه با چنین مشکلی مقادیر سدیم و کلراید (نمک) موجود در جیره ی غذایی پرندگان باید کنترل شود، چرا که ممکن است اشتباهی در ترکیب غذای طیور اتفاق افتاده باشد که منجر به وجود مقادیر بیش از حد نمک در خوراک پرندگان شده باشد. همچنین آب مصرفی طیور نیز باید هر چند وقت یکبار چک شده و غلظت مواد معدنی موجود در آن، علی الخصوص در مورد سولفات و منیزیم مورد بررسی قرار بگیرد. کیفیت پایین چربی موجود در رژیم غذایی پرندگان و یا چربی فاسد نیز می توانند منجر به تولید فضولات مدفوعی مرطوب گردد.

همچنین استفاده از اجزای ترکیبی چون گندم، جو، گندم سیاه یا نشاسته کاسا در غذای طیور نیز اغلب منجر به تولید فضولات مرطوب می گردد. جهت کنترل فضولات مرطوب ناشی از وجود برخی اجزای ترکیبی در غذا بهتر است در صورت استفاده از گندم، جو یا گندم سیاه در فرمولاسیون رژیم غذایی پرندگان از یک آنزیم تجاری آماده در رژیم غذایی استفاده شود.

غذای کپک زده:

اگر غذای مصرفی پرندگان گوشتی کپک زده باشد، خوردن “مایکوتوکسین ها” – ترکیباتی که در واقع متابولیت ثانویه قارچ ها و کپک ها می باشند – توسط طیور می تواند منجر به مرطوب شدن بیش از حد فضولات گردد. “مایکوتوکسین ها” باعث سوزش مجاری گوارشی و ایجاد تغییرات آسیب شناختی مشخصی در کلیه ها شوند. “اوکراتوکسین”، “اوسپورین”، “سیترینین”، مایکوتوکسین هایی هستند که باعث ایجاد این تغییرات می شوند. چنین تغییراتی می تواند منجر به افزایش مقادیر آب مصرفی و فضولات مرطوب گردد. جهت جلوگیری از ایجاد مشکلات ناشی از “مایکوتوکسین ها” مواد اولیه مورد استفاده در ترکیب غذای گوشتی باید دارای کیفیت بالایی باشند. ابزار و تجهیزاتی که در هندلینگ مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند باید هرچند وقت یکبار تمیز و ضدعفونی شوند. غذای خیس و یا کپک زده ای که در تجهیزات انتقال غذا باقی گیر کرده است می تواند کل غذای تازه ای را که در حال عبور از آن نقطه است آلوده سازد و به همین دلیل هر نوع غذای خیس باید بطور مرتب دفع گردد.

بیماری:

بیماریهای بسیار زیادی وجود دارند که می توانند باعث مرطوب گشتن فضولات طیور شوند که این می تواند اثر مقدماتی بیماری باشد؛ زمانی که عامل عفونی مستقیماً به جهاز هاضمه آسیب زده و منجر به اسهال می گردد. اثرات ثانویه می توانند زمانی بروز کنند که پرندگان میزان مصرف غذا را (در اثر بیماری) کاهش داده ولی مقادیر آب مصرفی را حفظ کنند که منجر به مقادیر بالاتر رطوبت موجود در فضولات می گردد. عفونت های “کوکسیدیا” منجر به آسیب مستقیم به احشاء و تولید فضولات مرطوب گردد. کنترل “کوکسیدیوسیز” از طریق استفاده از مکمل های “آنتی کوکسیدیال” در غذای پرندگان ضروری است چرا که در غیر اینصورت عفونت کوکسیدیال می تواند منجر به بروز بیماری قانقاریا یا فساد استخوان و بستر مرطوب گردد.

عفونت های باکتریایی ناشی از اشرشیاکولی، کمفیلوباکتر، اسپیروکتوز نیز منجر به بستر مرطوب خواهند گشت. بعلاوه ویروس های مختلف مانند “رئو ویروس” و “ادنو ویروس” بعنوان عوامل دخیل در اسهال شناخته شده اند. ویروس های مرتبط با بدجذبی مواد مغذی تأثیر منفی بر غلظت فضولات دفعی طیور دارند.

کنترل شرایط آب و هوایی و عیوب موجود در تجهیزات:

فعالان در صنعت مرغداری اغلب کنترل بسیار ناچیزی بر روی دما و رطوبت سالن مرغداری دارند و این در حالی است که دما و رطوبت تأثیر بزرگی بر روی مصرف آب طیور و کیفیت بستر دارند.

بعنوان مثال دماهای بالا داخل یک سالن پرورش پرندگان گوشتی منجر به افزایش مصرف آب و بستر مرطوب می گردند. زمانی که رطوبت بالا نیز در کنار دماهای بالا قرار می گیرد مشکل بسیار حاد شده و خشک و ترد نگه داشتن بستر کاری بسیار سخت می گردد. سیستم های آبخوری که نشتی دارند نیز می توانند در صورت عدم تعمیر باعث بروز مشکلات مربوط به بستر مرطوب گردند. فشار آب موجود در خطوط آبخوری باید در محدوده ذکر شده در دفترچه راهنمای کارخانه سازنده قرار داشته باشد. سقف ها به هیچ وجه نباید چکه کنند و سیستم های تهویه نیز باید مقادیر هوای کافی را جابجا کنند تا سطوح رطوبت بستر در محدوده مناسب حفظ گردد.

نوع مواد مورد استفاده جهت پوشاندن کف سالن:

تنها تعداد محدودی از مواد وجود دارند که می توانند در سالن های پرورش طیور گوشتی مورد استفاده قرار بگیرند. هر ماده ای که در تماس با پرندگان است باید غیر سمی و جاذب رطوبت بوده و به دنبال آن رطوبت را به فضای اطراف خود دفع کند. همچنین مقادیر کافی از ماده مورد استفاده باید به راحتی در دسترس بوده و مهم تر این که ماده مورد استفاده باید از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه باشد.

تراشه های چوب نرم با کیفیت بالا معمول ترین مواد مورد استفاده جهت پوشاندن کف سالن بوده و از لحاظ قیمت نیز اقتصادی می باشند. پوشال، پوسته های برنج، زباله های شهری ترکیب شده، مقوای خورد شده مواد مفیدی نمی باشند چرا که رطوبت را بطور کامل جذب نکرده و به محیط اطراف دفع نمی کنند که این خاصیت نیز منجر به مرطوب شدن بستر می گردد. انتخاب صحیح مواد مورد استفاده در کف سالن مرغداری ضروری بوده و از مشکلات مربوط به مدیریت بستر خواهد کاست.

نتیجه گیری:

جهت دستیابی به پتانسیل تولید بهینه گله ی پرورشی طیور گوشتی لازم است که سطوح رطوبت موجود در بستر سالن در محدوده ی صحیح خود حفظ گردند. جهت نیل به این مقصود لازم است با استفاده از روشهای صحیح مدیریتی کیفیت بالای غذای مصرفی گله تضمین شده و از ورود ارگانیسم های بیماریزا به سالن و نیز بدن طیور جلوگیری بعمل آمده از سیستم های تهویه مطبوع مناسب به تعداد کافی استفاده شده و مواد مورد استفاده در پوشش کف سالن نیز بادی دارای کیفیت قابل قبولی باشند.

برچسب‌ها, , , ,

پاسخ دهید

چهار × 4 =